Incoterms® 2020’yi Sınıflandırma

Incoterms®, uluslararası ticaretin sorunsuz seyrini garanti altına almak adına uluslararası teslimatlar için bir dizi norm olarak geliştirilmiştir. Genellikle FOB veya CIF gibi kısaltmalar olarak kullanılırlar ve bazen iş ortakları arasında yanlış anlamalara yol açabilirler.
Her bir koşul arasında farklılıklar vardır. Incoterms®’ler, kolayca hatırlanabilecek şekilde kısaltmalarının ilk harfine göre dört kategoride gruplandırılabilir. Incoterm ile ilgili her bir kuralın tam açıklamasını aşağıda inceleyebilirsiniz.

Teslim Şekli	Satıcı Sorumluluğu	Alıcı Sorumluluğu	Risk Transferi	Taşıma Türü
EXW	Minimum	Maksimum	Satıcının tesisinde mallar alıcının tasarrufuna bırakıldığında	Tüm taşıma türleri
FCA	İhracat işlemleri + taşıyıcıya teslim	Ana taşıma ve sonrası	İlk taşıyıcıya teslimde	Tüm taşıma türleri
CPT	Taşıma ücretini öder	Risk ve ithalat işlemleri	İlk taşıyıcıya teslimde	Tüm taşıma türleri
CIP	Taşıma ve sigorta ücretini öder	Risk ve ithalat işlemleri	İlk taşıyıcıya teslimde	Tüm taşıma türleri
DAP	Varış yerine kadar taşıma	İthalat işlemleri ve boşaltma	Belirlenen yerde, boşaltma öncesi	Tüm taşıma türleri
DPU	Varış yerine kadar taşıma ve boşaltma	İthalat işlemleri	Mallar boşaltıldığında	Tüm taşıma türleri
DDP	Maksimum (ithalat vergileri dahil)	Minimum	Belirlenen varış yerinde teslimde	Tüm taşıma türleri
FAS	Geminin yanında teslim	Ana taşıma ve sonrası	Gemi yanında (Alongside Ship)	Deniz ve iç su yolu
FOB	Gemiye yükleme	Navlun, sigorta (isteğe bağlı), ithalat	Gemiye yüklendiğinde (On Board)	Deniz ve iç su yolu
CFR	Navlunu öder	Sigorta ve ithalat işlemleri	Gemiye yüklendiğinde (On Board)	Deniz ve iç su yolu
CIF	Navlun ve sigortayı öder	İthalat işlemleri	Gemiye yüklendiğinde (On Board)	Deniz ve iç su yolu

🏛️ E GRUBU: İŞ YERİNDE TESLİM

1. EXW (Ex Works)

EXW gönderilerinde satıcının yükümlülüğü minimum düzeydedir.
Satıcı malları kendi iş yerinde, fabrikasında veya deposunda alıcının tasarrufuna hazır hale getirir.
Satıcı ihracat gümrük işlemlerini yapmak zorunda değildir.
Malların yüklenmesi, iç taşıması, ihracat işlemleri, ana taşıma, sigorta ve ithalat işlemleri alıcının sorumluluğundadır.
Mallar satıcının tesisinde alıcının kullanımına sunulduğu andan itibaren tüm riskler alıcıya geçer.

🔎 Risk ve Masraf Dönüm Noktası: Satıcının fabrika/depo sahasında malların alıcının tasarrufuna bırakıldığı an.

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Ankara'daki bir üreticiden 500 adet medikal cihaz satın alan İngiliz bir alıcı, kendi lojistik firmasını üreticinin deposuna gönderir. Mallar satıcının deposunda teslim edilmeye hazır hale getirildiği anda risk alıcıya geçer. Kamyona yükleme, ihracat işlemleri, hava taşıması ve İngiltere'deki ithalat işlemleri tamamen alıcının sorumluluğundadır.

🚢 F GRUBU: ANA TAŞIMA ÜCRETİ ALICIYA AİT TESLİMATLAR

2. FCA (Free Carrier)

Satıcı malları, taraflarca belirlenen yerde taşıyıcıya teslim eder.
Satıcı ihracat gümrük işlemlerini tamamlar.

🔎 Risk ve Masraf Dönüm Noktası: İlk taşıyıcıya teslim anı.

💡 Denizli'deki bir tekstil üreticisi ürünlerini İzmir'deki bir lojistik merkezinde alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim eder. Mallar taşıyıcı tarafından teslim alındığı anda risk alıcıya geçer.

3. FAS (Free Alongside Ship)

Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılır.
Satıcı malları yükleme limanında geminin yanına kadar getirir.
Satıcı ihracat gümrük işlemlerini tamamlar.
Alıcı gemi rezervasyonunu yapar ve navlun ücretini öder.
Mallar geminin yanına bırakıldığı anda risk alıcıya geçer.

🔎 Risk ve Masraf Dönüm Noktası: Yükleme limanında geminin yanı (Alongside Ship).

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Denizli'den gelen dökme demir yükü Mersin Limanı'nda alıcının kiraladığı geminin yanına bırakılır. Yük gemiye alınmadan önce oluşabilecek riskler bu noktadan sonra alıcıya aittir.

4. FOB (Free On Board)

Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılır.
Satıcı malları yükleme limanında gemiye yükler.
Satıcı ihracat gümrük işlemlerini tamamlar.
Alıcı navlunu, sigortayı (isterse) ve ithalat işlemlerini üstlenir.
Risk mallar gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer.

🔎 Risk ve Masraf Dönüm Noktası: Malların gemiye yüklendiği an (On Board).

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: İzmir'den İtlaya'ya gönderilecek zeytinyağı konteynerleri Mersin Limanı'nda gemiye yüklenir. Konteyner gemiye yüklendiği anda risk alıcıya geçer.

✈️ C GRUBU: ANA TAŞIMA ÜCRETİ SATICIYA AİT TESLİMATLAR

5. CPT (Carriage Paid To)

Satıcı ana taşıma ücretini öder.

🔎 Risk ve Masraf Ayrımı: Masraf satıcıdadır, risk ise ilk taşıyıcıya teslimde alıcıya geçer.

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Balıkesir'deki bir mobilya üreticisi Amsterdam'daki depoya kadar nakliye ücretini öder. Ancak mallar ilk uluslararası taşıyıcıya teslim edildiği anda risk alıcıya geçer.

6. CIP (Carriage and Insurance Paid to)

CPT ile aynı risk yapısına sahiptir.

🔎 Risk ve Masraf Ayrımı: Masraf ve sigorta satıcıda, risk ilk taşıyıcıya teslimle alıcıdadır.

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Manisa'dan İngiltere'ye gönderilen elektronik ürünlerin hem navlunu hem sigortası satıcı tarafından karşılanır. Olası bir hasarda alıcı sigorta poliçesinden yararlanabilir.

7. CFR (Cost and Freight)

Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılır.
Satıcı navlunu öder.
Satıcı ihracat işlemlerini tamamlar.
Risk, mallar gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer.
Sigorta yaptırma zorunluluğu yoktur.

🔎 Risk ve Masraf Ayrımı: Navlun satıcıya aittir; risk yükleme limanında gemiye yükleme anında alıcıya geçer.

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Antalya'dan Cenova'ya gönderilen mermerlerin deniz navlununu satıcı öder. Ancak gemi yola çıktıktan sonra oluşabilecek yük hasarlarının riski alıcıya aittir.

8. CIF (Cost, Insurance and Freight)

Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılır.
Satıcı navlunu ve sigortayı öder.
Risk, CFR'de olduğu gibi gemiye yükleme anında alıcıya geçer.
Satıcı alıcı lehine sigorta yaptırmak zorundadır.
Incoterms 2020'de asgari sigorta seviyesi Institute Cargo Clauses (C)'dir.

🔎 Risk ve Masraf Ayrımı: Risk gemiye yüklemede alıcıya geçer; navlun ve sigorta satıcı tarafından karşılanır.

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Adana'dan Kore'ye gönderilen pamuk için satıcı hem navlunu hem de sigorta poliçesini satın alır. Taşıma sırasında oluşabilecek hasarlar için alıcı sigorta teminatından yararlanabilir.

🏢 D GRUBU: VARISTA TESLİMAT (SATICI EN YÜKSEK RİSKTE)

9. DAP (Delivered At Place)

Satıcı malları belirlenen varış noktasına kadar taşır.
Risk varış yerinde teslim anına kadar satıcıdadır.
İthalat işlemleri ve vergiler alıcıya aittir.
Boşaltma işlemi alıcıya aittir.

🔎 Risk ve Masraf Dönüm Noktası: Mallar belirlenen yerde, araç üzerinde boşaltılmaya hazır halde teslim edildiğinde.

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Eskişehir'den Hollanda'daki bir depoya gönderilen seramikler depo kapısına kadar getirilir. Boşaltma işlemi ve sonrasındaki risk alıcıya aittir.

10. DPU (Delivered at Place Unloaded)

Satıcı malları belirlenen yere kadar getirir.
Satıcı boşaltma işlemini de gerçekleştirir.
İthalat işlemleri ve vergiler alıcıya aittir.
Risk, mallar boşaltıldıktan sonra alıcıya geçer.

🔎 Risk ve Masraf Dönüm Noktası: Malların varış yerinde boşaltılarak teslim edildiği an.

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Konya'dan Avusturya'daki şantiyeye gönderilen iş makinesi, satıcı tarafından organize edilen vinç yardımıyla indirilir. Makine zemine güvenli şekilde indirildiğinde risk alıcıya geçer.

11. DDP (Delivered Duty Paid)

Satıcının yükümlülüğü en yüksek seviyededir.
Satıcı ihracat ve ithalat işlemlerini tamamlar.
Gümrük vergileri, harçlar ve taşıma maliyetleri satıcıya aittir.
Alıcı yalnızca teslim alır.
Risk varış noktasında teslim anına kadar satıcıdadır.

🔎 Risk ve Masraf Dönüm Noktası: Belirlenen varış yerinde, ithalat vergileri ödenmiş şekilde teslim anı.

💡 Gerçek Hayat Senaryosu: Gaziantep'teki halı üreticisi İtalya'daki depoya tüm vergiler ödenmiş olarak teslimat yapar. Avrupa ithalat vergileri ve liman masrafları dahil tüm maliyetler satıcı tarafından karşılanır. Alıcı yalnızca teslim alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Incoterms nedir?

Incoterms, uluslararası ticarette alıcı ve satıcının teslim, maliyet ve risk sorumluluklarını belirleyen ticari teslim kurallarıdır.

Incoterms 2020 kaç teslim şeklinden oluşur?

Incoterms 2020 toplam 11 teslim şeklinden oluşur. Bu teslim şekilleri tüm taşıma türlerinde kullanılabilen kurallar ve yalnızca denizyolu taşımacılığında kullanılan kurallar olarak iki gruba ayrılır.

FOB teslim şekli nedir?

FOB teslim şeklinde satıcı, malları belirlenen yükleme limanında gemiye yüklemekle sorumludur. Mal gemiye yüklendiğinde risk alıcıya geçer.

CIF teslim şekli nedir?

CIF teslim şeklinde satıcı, malların varış limanına kadar navlun og sigorta maliyetini üstlenir. Ancak risk, mal gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer.

EXW teslim şekli nedir?

EXW teslim şeklinde satıcı, malları kendi işyerinde alıcının tasarrufuna hazır hale getirir. Bu noktadan sonraki tüm taşıma, gümrük ve sigorta süreçleri alıcıya aittir.

DDP teslim şekli nedir?

DDP teslim şeklinde satıcı, malları alıcının ülkesinde belirlenen adrese kadar teslim eder ve ithalat gümrük vergileri dahil birçok masrafı üstlenir.

İthalatta en avantajlı teslim şekli hangisidir?

İthalatta en avantajlı teslim şekli; ürün türüne, taşıma yöntemine, tedarikçiyle yapılan anlaşmaya, lojistik maliyetlere ve alıcının operasyonel kapasitesine göre değişir.

İhracatta hangi teslim şekli tercih edilmelidir?

İhracatta tercih edilecek teslim şekli; hedef ülke, müşteri beklentisi, taşıma yöntemi, sigorta gerekliliği ve satıcının üstlenmek istediği sorumluluk seviyesine göre belirlenmelidir.

FOB ve CIF arasındaki fark nedir?

FOB teslim şeklinde navlun ve sigorta genellikle alıcıya aitken, CIF teslim şeklinde satıcı navlun ve sigorta maliyetlerini üstlenir. Ancak her iki teslim şeklinde de risk mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer.

Incoterms gümrük vergisini etkiler mi?

Incoterms doğrudan vergi oranını belirlemez; ancak ithalat maliyetleri, navlun, sigorta ve gümrük kıymeti değerlendirmelerinde etkili olabilir.